Hoe lang wordt inclusieve technologie * al gebruikt binnen organisaties?
Is het iets van de afgelopen jaren; omdat eigenlijk alles op het gebied van technologie zich snel ontwikkelt? PIT zocht het voor je uit en kwam uit bij Rabobank Nederland. Inclusieve technologie is binnen de Rabobank al zeker iets van de afgelopen 8 jaar. We mochten daar alles vragen. Ook wat de Rabobank anders had aangepakt met de wetenschap van nu.

Kennis binnenhalen en houden

We spraken Meryem Bakirhan van de Inclusive Support Desk bij Rabobank Nederland. Zij is sinds 2021 betrokken bij de Inclusive Support Desk. Nu zes jaar geleden. Daarvoor was er geen Inclusive Support Desk, wel zette de Rabobank al inclusieve technologie in. Zo ook voor de ondersteuningsvraag van Meryem en diverse collega’s. Meryem had zelf een ondersteuningsbehoefte doordat ze slechtziend ** was. Voor de aanvragen, updates en onderhoud van de technologie was het team van ICT betrokken. Omdat het vaak gaat om specifieke systemen, kon ICT niet altijd de updates, vragen en aanpassingen faciliteren. Dit zorgde er bijvoorbeeld voor, dat de mensen die van de inclusieve technologie gebruik maakten, niet volledig inzetbaar waren. Zo ook bij Meryem. De ondersteuningssoftware die de woorden op haar beeldscherm ‘vertaalde’ naar gesproken tekst, werkte op een bepaald moment niet meer goed. Deze signalen resulteerden in een gesprek met verschillende medewerkers en de directie. Kort gezegd was dit de start om inclusieve technologie structureel in te bedden bij Rabobank Nederland. Op alle gebieden die het raakt: mensen, ICT-ondersteuning, processen, systemen, bedrijfscultuur etc. De directie van de Rabobank wilde dat de kennis over de voorzieningen voor inclusieve technologieën die er zijn, binnen de Rabobank zou komen, blijven en uitgebouwd werd.

Rabobank Nederland heeft vier ‘pijlers’ waar zij zich op richt (inclusiviteit met de ondersteuning van technologie):
1. Auditief (gehoor)
2. Neurodivers (denk aan dyslexie, hoogbegaafdheid, ADD/ADHD, autisme)
3. Motorisch (bijvoorbeeld klachten aan handen, moeite om een muis te bedienen)
4. Visueel (zien)

Deze vier ‘clusters’ hebben ook een eigen netwerk binnen de Rabobank. Collega’s delen hun ervaringen. Ook wordt er waardevolle feedback opgehaald. En dat is weer input voor de Inclusive Service Desk.

Meer dan alleen het middel voor ondersteuning

Meryem is afgestudeerd in de interieurarchitectuur. Vanuit dat vak vielen haar gelijk wat dingen op in het gebouw van Rabobank Nederland. Meryem stelde vragen zoals: hoe toegankelijk is een organisatie? Dat gaat verder dan het gebouw waar mensen werken. Het gaat ook over de bedrijfsprocessen, de bedrijfscultuur, de ICT-toepassingen, de manier van leidinggeven en ook ‘het beheer en de doorontwikkeling’ van de inclusieve technologie. Want hoe ga je bijvoorbeeld om met de ‘security’ van inclusieve technologie? Slaat een ‘middel’ zoals ‘Speaksee’ bijvoorbeeld data op? Is het dan nog veilig

Voordeel voor werkgever én medewerker

Ok, we hebben het dan over de praktische, zakelijke en rationele aspecten. Dat hoort bij werk en een arbeidsovereenkomst. We vroegen ons natuurlijk ook af hoe het zit met de ‘menselijke’ kant. Over zaken zoals ‘zingeving’, meedoen op de arbeidsmarkt, gelijke kansen krijgen en je talenten kunnen inzetten.

Voordat Meryem inclusieve technologie gebruikte voor haar visuele ondersteuningsbehoefte, lag haar werktempo een stuk lager. Door de inzet van inclusieve technologie en alle trainingen die ze daarvoor volgde, nam haar inzetbaarheid met sprongen toe. Meryem durft zelfs te stellen dat ze sneller werkte dan collega’s, doordat ze gebruik kon maken van inclusieve technologie. Het was het leren omgaan met de inclusieve technologie en ook haar brein trainen en ‘anders’ laten denken. Het zorgde voor een stuk autonomie en ook zelfstandigheid in het werk. Een win-win voor haar en haar werkgever Rabobank Nederland.

Continue aandacht en doorontwikkeling

Meryem geeft aan dat er een stevig fundament ligt bij de Rabobank voor inclusieve technologie. Een fundament dat niet in een jaar gebouwd is. Het was soms vier stappen vooruit en weer twee achteruit.

Meryem: “Als een organisatie inclusieve technologie wil inzetten, dan vergt dat meer dan alleen een ‘go’ vanuit de directie en financiën om die aan te schaffen.”

Intussen werken er drie mensen bij de Inclusive Service Desk. Zij zetten zich 100% van hun werkweek in om nieuwe kennis over inclusieve technologie te krijgen, draagvlak te krijgen en houden binnen de organisatie en te zorgen voor maatwerk van collega’s met een ondersteuningsbehoefte. Meryem gaf ons een paar voorbeelden:

• Licenties & updates van programma’s; kan de ICT-afdeling bijvoorbeeld een update van een technologie verzorgen die extern is aangeschaft?
• Inclusief leiderschap; hebben leidinggevenden binnen de organisatie daarover hetzelfde beeld
• HR-processen; op de site van de Rabobank staat bij er bij de vacatures bijvoorbeeld, wat er wordt gedaan aan inclusiviteit en welke mogelijkheden er zijn. Hiermee laat de Rabobank al ‘aan de basis’ zien dat inclusiviteit (en daarmee inclusieve technologie) bij het bedrijf en haar medewerkers hoort
• Bedrijfscultuur; het vraagt iets van de hele organisatie; van de medewerker met een ondersteuningsbehoefte, de leidinggevende van die medewerker en ook van de collega’s in dat team
• Draagvlak & continuïteit: hoe hou je het onderwerp op de agenda in de hele organisatie

Andere keuzes?

Een duidelijk verhaal vinden we. Nieuwsgierig waren we nog naar het volgende: met de kennis van nu, wat zou jij of de Inclusive Service Desk anders gedaan hebben de afgelopen jaren? Meryem: “Eigenlijk niets. Want ook alle stappen die we even moesten terugzetten, hebben geholpen bij waar we nu staan. Er komt zoveel bij kijken, dat kan ook niet in een keer vlekkeloos gaan. Juist dan maak je dingen beter, hou je elkaar scherp en kun je verder ontwikkelen. Misschien had de profilering binnen de Rabobank Nederland ‘eerder gekund’. Dat collega’s wisten dat het er was en de toegevoegde waarde. Ook hadden we dan als ISD eerder zaken vastgelegd in processen en in een catalogus (zodat binnen de Rabobank duidelijk is wat de mogelijkheden zijn, met welke systemen en leveranciers we al werken en onder welke voorwaarden). Dat is er nu uiteraard wel. Aan de andere kant, het kon ook niet allemaal tegelijk. Je moet er ook de capaciteit voor hebben en zoiets als de ISD implementeren kost tijd. Je kunt niet je focus gelijk op alle aspecten hebben.”

Het is niet in beton gegoten
En de ontwikkelingen gaan door. Zo was Rabobank Nederland betrokken bij het landelijke project Inclusief Hybride Werken. In die zin heeft de corona-periode bepaalde vraagstukken wel op gang gebracht. Want hoe vergader je bijvoorbeeld als je allemaal thuis zit. Daarbij horen ook praktische zaken zoals ‘een vergaderetiquette. Dus niet alleen de technologie maar ook het gedrag/de manier van werken die we met elkaar afspreken. Dit soort zaken helpen ook bij de ontwikkelingen van inclusieve technologie binnen de Rabobank.

Meryem vervolgt haar verhaal: “Kortom, genoeg zaken waar we als ISD aan kunnen en willen werken. En dat is ook nodig want de wereld om ons heen verandert snel, dat geldt voor ons allemaal. We blijven signaleren wat er nodig is, waar mogelijkheden zitten en hoe we daarop kunnen inspelen. Het is nooit een rechte lijn omhoog. Het gaat om de stappen die we zetten, ook al zijn dat er soms twee achteruit. Inclusieve technologie binnen organisaties vraagt om lef en dialoog, dan kan je veel bereiken.”

* het Platform Inclusieve Technologie (PIT) gebruikt de term ‘ondersteuningsbehoefte’. Mensen met een ondersteuningsbehoefte, kunnen andere zaken nodig hebben om te werken door een lichamelijk, mentale of zintuiglijke ondersteuningsvraag. Denk bijvoorbeeld aan mensen die slechthorend zijn, een lichaamsdeel missen of dat de hersenen de beweging naar de handen niet meer goed ‘aanstuurt’. De naam inclusieve technologie is een ‘verzameling’ van technische systemen, materialen en apps.
Hier vind je een overzicht met alle toepassingen die al mogelijk zijn.

** Meryem ziet met haar rechteroog niets. Voor haar operatie in 2021 zag ze met haar linkeroog 10%. Daarom had ze een beeldschermaanpassing (een vorm van inclusieve technologie). Na haar operatie is het zicht aan haar linkeroog sterk verbeterd. Daardoor heeft ze geen technologie meer nodig om haar werk te kunnen doen. Haar licentie is overgedragen naar een andere collega met een ondersteuningsvraag.