Stukadoor Christjan Franken gebruikt bij zwaar werk een exoskelet dat zijn nek en schouders ondersteunt. Vooral bij het stukadoren van grote plafonds merkt hij verschil. “Je voelt echt verlichting. Na zo’n werkdag kom ik minder vermoeid thuis.” Zijn advies aan andere vakmensen en werkgevers is duidelijk: wacht niet tot lichamelijke klachten ontstaan.
Christjan Franken werkt als stukadoor, vooral bij particulieren tijdens verbouwingen. Veel van zijn klanten wonen in en rond Prinsenbeek. Het werk vraagt veel van zijn lichaam. Bij het stukadoren van plafonds werkt hij lange tijd met zijn armen omhoog.
In 2019 zag hij een oproep van brancheorganisatie NOA om een exoskelet te testen. Tijdens een test in Veenendaal droeg hij verschillende sensoren. Die brachten de lichamelijke belasting tijdens het werk in beeld. In 2021 volgde een nieuwe praktijktest via Knauf. Christjan Franken meldde zich opnieuw aan. De ervaringen waren zo positief dat hij daarna zelf, via Skelex, een exoskelet aanschafte.
Een exoskelet is een draagbaar hulpmiddel dat het lichaam ondersteunt bij fysiek belastend werk. Denk aan tillen, langdurig voorovergebogen werken of werkzaamheden boven schouderhoogte. Er bestaan verschillende soorten exoskeletten, bijvoorbeeld voor de rug, schouders, armen of benen. Afhankelijk van het type werkt een exoskelet met bijvoorbeeld veren, elastische elementen of actieve aandrijving. Het doel is om bepaalde bewegingen te ondersteunen en zo de lichamelijke belasting tijdens het werk te verminderen.
Het exoskelet van Christjan Franken ondersteunt zijn nek en schouders. Aan het dragen hoefde hij naar eigen zeggen nauwelijks te wennen.
“In het begin voelt het misschien een beetje vreemd. Maar als je een groot plafond maakt, merk je direct de verlichting.”
Hij gebruikt het exoskelet vooral bij grotere plafondwerkzaamheden. In kleine ruimtes, zoals badkamers en toiletten, zit het eerder in de weg. Ook bij precies werk draagt hij het meestal niet. Het hulpmiddel past dus niet bij iedere taak. Goed kijken naar het werk, de ruimte en de bewegingsvrijheid blijft belangrijk.
Afb. 1. Stukadoor Christjan Franken aan het werk met een exoskelet aan.
Het grootste voordeel merkt Christjan Franken na afloop van een werkdag. Na werkzaamheden aan een plafond komt hij minder vermoeid thuis. Dat maakt het exoskelet voor hem een waardevol hulpmiddel bij lichamelijk zwaar werk.
Klanten en andere vakmensen zijn nieuwsgierig. Sommigen herkennen hem van televisie of uit vakbladen. De vraag die hij het vaakst krijgt: werkt het echt? Zijn antwoord is gebaseerd op zijn eigen ervaring: bij de juiste werkzaamheden merkt hij duidelijk ondersteuning. Toch ziet hij nog geen toename in gebruik bij andere vakmensen, dat vindt hij jammer.
Een exoskelet zorgt voor ondersteuning bij fysieke klachten. Bestaande slijtage verdwijnt er niet door, maar door de inzet van exoskelet kan iemand vaak wel zijn werk uitvoeren. Christjan Franken merkt terecht op, dat hij het hulpmiddel daarom liever veel eerder in zijn loopbaan gebruikt.
“Ik had dit eigenlijk dertig jaar geleden al moeten hebben. Versleten wervels maakt een exoskelet niet meer beter.”
Juist daarom adviseert hij andere vakmensen om niet te wachten tot zij klachten krijgen:
“Probeer het. Ook als je nu nog nergens last van hebt of denkt dat het in de weg zit. Later ben je er misschien blij mee.”
Christjan Franken schat dat een exoskelet zoals het zijne ongeveer 2.500 tot 3.000 euro kost. Dat is een serieus bedrag. Toch kijkt hij vooral naar wat de investering op langere termijn oplevert: minder belasting bij zwaar werk en mogelijk minder vermoeidheid. Zoals hij het zelf zegt: “Een versleten lijf is duurder.” De genoemde prijs is zijn eigen inschatting en kan per merk, leverancier en uitvoering verschillen.
Voor werkgevers ligt hier een praktische kans. Laat medewerkers verschillende modellen tijdens hun eigen werkzaamheden testen. Kijk daarbij niet alleen naar draagcomfort, maar ook naar de werkruimte, de duur van de taak en de gewenste bewegingsvrijheid. Een exoskelet werkt vooral goed wanneer het hulpmiddel aansluit op de medewerker én de taak.
Volgens Christjan Franken verdient het exoskelet ook een plek in het beroepsonderwijs. Jongeren leren dan vroeg hoe zij hun lichaam tijdens zwaar werk minder belasten. Hij vergelijkt het met veiligheidsschoenen met stalen neuzen. Die vonden mensen vroeger zwaar, maar inmiddels horen ze vanzelfsprekend bij veel beroepen.
Zijn boodschap aan scholen, werkgevers en vakmensen is dan ook eenvoudig: maak vroeg kennis met nieuwe hulpmiddelen en probeer ze in de praktijk uit.
“Onbekend maakt onbemind”, daar kunnen we met z’n allen wat aan doen.
Stukadoor Christjan Franken gebruikt bij zwaar werk een exoskelet dat zijn nek en schouders ondersteunt. Vooral bij het stukadoren van grote plafonds merkt hij verschil. “Je voelt echt verlichting. Na zo’n werkdag kom ik minder vermoeid thuis.” Zijn advies aan andere vakmensen en werkgevers is duidelijk: wacht niet tot lichamelijke klachten ontstaan.
Wie zit er achter ons werk? Met wie krijg je te maken bij PIT? Welke dromen en ambities hebben zij? Deze keer stellen Barbara Vollebregt van PIT serviceteam aan je voor
Hoe zorg je ervoor dat medewerkers veilig en zelfstandig aan het werk kunnen als zij de Nederlandse taal nog niet goed beheersen? DAF Trucks vond het antwoord in slimme vertaaltechnologie. Met AI-gestuurde vertaaloortjes kunnen medewerkers en instructeurs vrijwel realtime met elkaar communiceren, ook als zij verschillende talen spreken.
Wie zit er achter ons werk? Met wie krijg je te maken bij PIT? Welke dromen en ambities hebben zij? Deze keer stellen Barbara Vollebregt van PIT serviceteam aan je voor
Hoe zorg je ervoor dat medewerkers veilig en zelfstandig aan het werk kunnen als zij de Nederlandse taal nog niet goed beheersen? DAF Trucks vond het antwoord in slimme vertaaltechnologie. Met AI-gestuurde vertaaloortjes kunnen medewerkers en instructeurs vrijwel realtime met elkaar communiceren, ook als zij verschillende talen spreken.
Een investering in inclusieve technologie levert soms meer op dan je vooraf verwacht. Dat ervaren ze ook bij Corthogreen in Terborg. Wat begon als een oplossing voor een praktisch knelpunt in het productieproces, zorgde uiteindelijk voor meer zelfstandigheid op de werkvloer én een flinke stijging van de productiviteit.
