Hoe kan technologie mensen met een ondersteuningsbehoefte helpen om werk te vinden, te behouden en zelfstandiger uit te voeren? En wat is ervoor nodig om technologie echt te laten aansluiten bij wat werknemers en werkgevers in de praktijk nodig hebben?
Met die vragen gingen werknemers, werkgevers, arbeidsprofessionals, technologieontwikkelaars, kunstenaars en studenten op 14 en 15 september, onder begeleiding van facilitators, aan de slag tijdens de Hackathon Inclusieve Technologie van Platform Inclusieve Technologie (PIT). In negen multidisciplinaire teams brachten zij hun kennis, ervaring en verschillende perspectieven bij elkaar. In twee dagen werkten ze toe naar nieuwe ideeën en prototypes.
De hackathon staat niet op zichzelf. De arbeidsparticipatie van mensen met een ondersteuningsbehoefte blijft achter. PIT wil met inclusieve technologie bijdragen aan het verbeteren daarvan. Daarvoor zijn toepassingen nodig die aansluiten bij wat werknemers én werkgevers in de praktijk nodig hebben.
Tijdens de opening legde Marijke Vuik, voorzitter van MKB-Nederland, de verbinding met de arbeidsmarkt. Ondernemers zijn op zoek naar mensen. Tegelijk zijn er mensen die willen en kunnen werken, maar voor wie werk soms te belastend is. Technologie kan helpen om hen te ondersteunen en werk beter te laten aansluiten bij wat iemand aankan.
Tijdens de hackathon stonden drie vraagstukken centraal. Hoe kan technologie mensen met een cognitieve ondersteuningsbehoefte helpen om zelfstandiger, niet-repeterende werkzaamheden uit te voeren? Hoe kan technologie bijdragen aan een passende werkomgeving voor neurodivergente werknemers? En hoe kan technologie de zelfstandigheid van mensen met een ondersteuningsbehoefte vergroten?
De teams begonnen niet bij de technologie, maar bij de mensen om wie het gaat en de situaties die zij in hun werk tegenkomen. Waar loopt iemand tegenaan? Wat heeft iemand nodig om het werk goed en zo zelfstandig mogelijk te doen? En waar kan technologie ondersteunen?
De deelnemers bekeken deze vragen vanuit hun eigen ervaring en expertise. Juist door die verschillende perspectieven samen te brengen, ontstonden nieuwe ideeën.
Twee dagen lang werd er geluisterd, doorgevraagd, geschetst, gediscussieerd en gebouwd. Ideeën veranderden onderweg, werden aangescherpt en kregen steeds meer vorm.
De eerste dag lag de nadruk op het begrijpen van de vraagstukken en het ontwikkelen van ideeën. Een zakelijk tekenaar vatte de belangrijkste inzichten en ideeën visueel samen. Daarna gingen de teams experimenteren en prototypes maken. Op de tweede dag werkten ze toe naar hun pitch voor de jury.
“Het was inspirerend om samen te werken in een diverse groep, waarbij verschillende ervaringen en perspectieven samenkwamen. Juist die uiteenlopende invalshoeken hebben bijgedragen aan het ontwikkelen van een waardevolle oplossing.”
Sandra Polman, deelnemer aan de Hackathon Inclusieve Technologie
Dat past bij de aanpak van PIT. PIT brengt maatschappelijke vraagstukken, praktijkkennis en technologische mogelijkheden bij elkaar om nieuwe toepassingen te ontwikkelen die mensen met een ondersteuningsbehoefte helpen om mee te doen op de arbeidsmarkt.
Aan het einde van de tweede dag presenteerden de negen teams hun ideeën en prototypes aan de jury. De oplossingen lieten zien dat verschillende technologieën kunnen worden ingezet voor verschillende ondersteuningsbehoeften.
Zo ontstonden ideeën om informatie beter af te stemmen op wat iemand nodig heeft, bijvoorbeeld door informatie te filteren of op verschillende manieren aan te bieden. Andere teams richtten zich op communicatie en het omgaan met prikkels op de werkvloer.
Ook werd gewerkt aan een virtuele omgeving waarin werknemers werksituaties kunnen oefenen. Een ander team onderzocht hoe technologie een sollicitatiegesprek toegankelijker kan maken voor mensen die doof of slechthorend zijn.
In verschillende ideeën speelden AI en virtual reality een rol. De toepassingen verschilden, maar het vertrekpunt was hetzelfde. Welke drempel ervaart iemand in het werk en hoe kan technologie helpen om die kleiner te maken?
Uit de negen pitches koos de jury twee winnaars: SensAI en Op 1 lijn. SensAI is een persoonlijke AI-assistent voor mensen met een visuele beperking. Met realtime beeldherkenning kijkt de assistent als het ware mee en geeft persoonlijke ondersteuning in alledaagse situaties.
Op 1 lijn richt zich op de communicatie tussen medewerker en leidinggevende. De tool kan bijvoorbeeld ondersteunen in situaties waarin verschillen in communicatie leiden tot misverstanden of stress en helpt medewerker en leidinggevende hun communicatie beter op elkaar af te stemmen.
De jury keek daarbij verder dan het idee alleen. Een prototype moest aansluiten bij de behoefte en context van mensen met een ondersteuningsbehoefte en praktisch toepasbaar zijn. Ook keek de jury naar de technologische meerwaarde, de mogelijke bijdrage aan arbeidsparticipatie, inclusiviteit en ethische borging. Tot slot woog mee of een prototype kan doorgroeien naar een structurele oplossing.
Juryvoorzitter Mohamed El Mokaddem benadrukte dat de opbrengst breder is dan alleen de twee winnende ideeën: “De jury heeft ontzettend veel waardering voor alle negen teams, omdat de inspiratie en innovatieve ideeën allemaal hard nodig zijn om de arbeidsmarkt inclusiever te maken.”
De pitches laten zien hoe breed inclusieve technologie kan worden ingezet. Technologie kan bijvoorbeeld helpen bij het verwerken van informatie, communicatie, het omgaan met prikkels, het oefenen van werksituaties of het zelfstandiger uitvoeren van werkzaamheden.
Wat iemand nodig heeft, hangt af van de persoon, het werk en de werkomgeving. Daar ligt ook een belangrijke rol voor werkgevers en arbeidsprofessionals. Waar loopt een werknemer in het werk tegenaan? Welke ondersteuning helpt? En kan technologie daar een rol in spelen? Een toepassing moet niet alleen technisch werken, maar ook bruikbaar zijn in de dagelijkse praktijk.
PIT ondersteunt professionals en helpt werkgevers om inclusieve technologie vaker en beter toe te passen. Het platform verbindt bestaande partijen en initiatieven en deelt kennis en ervaringen uit onderzoek en praktijk.
“Tijdens de tweedaagse Hackathon heb ik opnieuw ervaren hoe waardevol verschillende perspectieven zijn. Door mijn kennis van ondersteunende technologie te combineren met de praktijkervaring, studieachtergronden en inzichten van andere teamleden, hebben we een innovatief concept ontwikkeld dat medewerkers met een ondersteuningsbehoefte effectief kan ondersteunen. Dit concept bestaat vandaag nog niet, maar heeft het potentieel om een echte impact te maken. Daarom gaan we het concept van de inclusieve AI agent presenteren aan het Atypical-medewerkersnetwerk van ASML. Hun feedback helpt ons om de mogelijkheden te verkennen voor de ontwikkeling en praktische inzet van deze inclusieve AI-agent. Een mooi voorbeeld van hoe samenwerking, diversiteit en technologie samen kunnen bijdragen aan een meer inclusieve werkomgeving.”
Joost van Loon – ASML, deelnemer aan de Hackathon Inclusieve Technologie
Met de pitches kwam de hackathon tot een einde, maar de ontwikkeling van de ideeën niet. Voor SensAI en Op 1 lijn krijgt het vervolg in ieder geval vorm.
Herke de Blank, staf arbeidsdeskundige bij UWV, vatte de opbrengst en het vervolg na afloop samen: “We hebben mensen met verschillende kennis, ervaring en perspectieven bij elkaar gebracht rond concrete vragen uit de praktijk. Dat heeft ideeën en oplossingen opgeleverd waar we mee verder kunnen. De volgende stap is om de winnende oplossingen verder te ontwikkelen, in de praktijk te testen en toe te passen.”
De hackathon leverde daarmee meer op dan ideeën en prototypes. De opgedane kennis en inzichten bieden ook aanknopingspunten om inclusieve technologie verder te brengen.
Benieuwd hoe SensAI en Op 1 lijn zich verder ontwikkelen? Lees er meer over op de website van Platform Inclusieve Technologie en volg PIT op LinkedIn. Daar delen we ook nieuwe inzichten en praktijkvoorbeelden rond inclusieve technologie.
Onderzoek van Saxion Hogeschool en TNO laat zien dat zulke praktische, hands-on ervaring arbeidsmarktadviseurs helpt om werkgevers beter te adviseren over de mogelijkheden van inclusieve technologie. In Sociaal Bestek vertellen de onderzoekers wat daarvoor nodig is.
Het nieuwe SER-advies Van aankomst naar toekomst: Naar volwaardige arbeidsdeelname van nieuwkomers pleit voor een duidelijke route naar volwaardig werk voor nieuwkomers, waarin taal, opleiding, werkervaring en begeleiding vanaf dag één hand in hand gaan. Inclusieve technologie biedt kansen om nieuwkomers sneller én duurzamer naar passend werk te begeleiden en hun talenten beter tot hun recht te laten komen. PIT legt uit waarom.
Steeds meer organisaties zetten vertaaltechnologie in om medewerkers met verschillende taalachtergronden beter met elkaar te laten communiceren. Maar wanneer werkt zo'n hulpmiddel goed en wanneer is het minder passend?
