Fysiek zwaar werk? Zo maakt technologie het lichter
inclusieve technologie kan fysiek zwaar werk lichter maken of mogelijkheden tot ander werk bieden
Het is altijd haar droom geweest om iets met kinderen te doen. Kim Kreeft heeft zich daarbij nooit door haar visuele beperking laten tegenhouden. De beperking is namelijk niet het probleem, maar de ontoegankelijkheid van bepaalde moderne systemen wel. Dankzij de hulpmiddelen van UWV kan ze wél zelfstandig, met voldoende energie en toegang aan het werk. “Zonder brailleleesregel kan ik niet eens beginnen.”
Wie Kim Kreeft aan het werk ziet, kan zich nauwelijks voorstellen hoe ze alle informatie zo snel verwerkt. Op haar laptop klinkt een computerstem die in een voor buitenstaanders bijna niet te volgen tempo teksten voorleest. Tegelijkertijd bewegen haar vingers razendsnel over de brailleleesregel die op haar laptop is aangesloten. Terwijl een ander nog probeert te begrijpen wat de stem zegt, heeft Kim de informatie al gelezen en gaat ze verder.

Foto 1: De brailleleesregel helpt visueel beperkte juf Kim Kreeft haar werk als juf zelfstandig te doen
De techniek achter haar manier van werken is bijzonder. Schermleessoftware zet digitale tekst om naar spraak en braille. De brailleleesregel maakt letters voelbaar met kleine pennetjes die voortdurend omhoog en omlaag bewegen. Kim combineert het luisteren met het lezen via haar vingertoppen. Zo kan ze digitale informatie verwerken zonder afhankelijk te zijn van wat ze op haar scherm kan zien.
Voor haar werk is de brailleleesregel dan ook onmisbaar. “Zonder leesregel zou ik niet kunnen functioneren. Dan zou het net zijn alsof mijn laptopscherm het niet doet.”
De 22-jarige Kim wilde al van jongs af aan met kinderen werken. “Het is altijd mijn droom geweest om iets met kinderen te doen.” Haar visuele beperking weerhield haar er niet van om de pabo te volgen en leerkracht te worden. Op de basisschool leerde ze braille lezen, omdat lezen met haar ogen veel energie kost.
Inmiddels staat ze zelf voor de klas. Toch vormen sommige digitale onderwijssystemen nog altijd een obstakel. Zo is Snappet, een veelgebruikt digitaal onderwijsplatform, voor Kim niet toegankelijk. “Dat weerhoudt mij ervan om op scholen te werken die dit systeem gebruiken.”
Gelukkig gebruikt haar huidige school andere lesmethodes die voor haar wel toegankelijk zijn. Dankzij aangepaste software en andere hulpmiddelen kan ze bovendien veel van haar werkzaamheden zelfstandig uitvoeren.
Een van die hulpmiddelen is de brailletypemachine. Het apparaat doet denken aan een ouderwetse typemachine, waaruit een vel papier met voelbare braillepuntjes rolt. Kim gebruikt hem onder meer om stickers en lijstjes te maken. “Ik kan geen aantekeningen met een pen maken, dus gebruik ik daar de typmachine voor.”
Daarnaast werkt ze met een laptop en aangepaste software, onder andere voor het digibord. Ze gebruikt een gewoon qwertytoetsenbord en typt rechtstreeks in Word.

Foto 2: De brailleprinter helpt visueel beperkte juf Kim Kreeft haar werk zelfstandig te doen
Ook heeft ze een brailleprinter die grote stukken tekst of draaiboeken in braille print. “Huiswerk print ik vaak in braille uit, zodat ik het huiswerk klassikaal met de kinderen kan bespreken.” Het inspireert tegelijkertijd haar leerlingen. Spelenderwijs ontdekken de kinderen hoe zij leest en schrijft.
Tijdens haar stages ontdekte Kim hoe lastig lesgeven zonder de juiste voorzieningen kan zijn. “Tijdens stages had ik een aantal van deze hulpmiddelen nog niet en deed ik veel thuis. Maar ik wilde niet meer mijn werk mee naar huis nemen. Of leerde ik een les uit mijn hoofd maar moest dan een collega om hulp vragen als ik een filmpje wilde laten zien. Nu kan ik dat met de hulpmiddelen helemaal zelf.”
Voor Kim betekenen de voorzieningen meer onafhankelijkheid en zelfredzaamheid. Ze hoeft ook minder vaak een beroep te doen op haar collega’s. Dat vindt ze belangrijk. “Hoe meer ik zelfstandig kan doen, des te minder mijn collega’s hoeven te doen. Ik voel me anders bezwaard als ik een ander daarmee moet lastigvallen.”
De hulpmiddelen leveren niet alleen Kim iets op. Ze maken ook voor haar werkgever het verschil. Zoals Kim zelf zegt: “Voor de school betekent dit een inzetbare medewerker die anders niet inzetbaar was geweest. Op lange termijn levert het de maatschappij veel op.”
Kim vroeg haar hulpmiddelen in juni aan bij UWV. De aanvraag verliep soepel. In de zomer was alles geregeld, zodat ze er in september mee aan de slag kon.
Naast de hulpmiddelen op school kreeg Kim een taxivoorziening voor haar woon-werkverkeer. Want niet alleen toegankelijke technologie, maar ook de reis naar school bepaalt of ze haar werk kan volhouden. ’s Ochtends gaat zij met de taxi naar school en ’s middags reist ze met het OV terug.
De taxivoorziening in de ochtend bespaart Kim niet alleen reistijd. Ze is nachtblind en moet veel informatie onthouden om zich zelfstandig te kunnen verplaatsen. Reizen met het openbaar vervoer zou daardoor een zware wissel trekken op haar energie.
Kim legt uit wat het verschil voor haar betekent. “Zonder taxi was ik qua energie allang omgevallen. Met ov had ik iedere dag al half zes de deur uit gemoeten en zou ik pas kwart over zes ’s avonds weer thuis zijn. Omdat ik dan deels in het donker moet reizen en ik nachtblind ben, kost dat enorm veel energie. Ook omdat ik veel met mijn geheugen moet doen. Looproutes op het station moet ik bijvoorbeeld allemaal uit mijn hoofd leren. Het is wel eens frustrerend hoeveel energie dat kost. Ik had graag meer uren in de dag willen hebben.”
Dat Kim met de juiste ondersteuning zelfstandig voor de klas staat, is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Soms vragen ouders zich af hoe zij hun kind kan lesgeven. Kim vindt het juist prettig als ze die vraag stellen. “Soms vragen ouders me hoe ik hun kind denk te kunnen lesgeven. Ik ben blij dat ze dat vragen want dan kan ik het ze laten zien.”
Ook haar leerlingen wil ze meegeven dat een visuele beperking niet bepaalt wat iemand kan bereiken. “Ik hoop mijn leerlingen ook iets mee te geven over een visuele beperking. Ik hoop dat als ze later een slechtziende collega krijgen dat ze niet denken aan alle vooroordelen, maar aan mij. Aan wat ik allemaal wel kon.”
inclusieve technologie kan fysiek zwaar werk lichter maken of mogelijkheden tot ander werk bieden
Kim Kreeft heeft zich nooit door haar visuele beperking laten tegenhouden. Dankzij de hulpmiddelen van UWV kan ze zelfstandig, met voldoende energie en toegang voor de klas staan als juf.
Stukadoor Christjan Franken gebruikt bij zwaar werk een exoskelet dat zijn nek en schouders ondersteunt. Vooral bij het stukadoren van grote plafonds merkt hij verschil. “Je voelt echt verlichting. Na zo’n werkdag kom ik minder vermoeid thuis.” Zijn advies aan andere vakmensen en werkgevers is duidelijk: wacht niet tot lichamelijke klachten ontstaan.
inclusieve technologie kan fysiek zwaar werk lichter maken of mogelijkheden tot ander werk bieden
Stukadoor Christjan Franken gebruikt bij zwaar werk een exoskelet dat zijn nek en schouders ondersteunt. Vooral bij het stukadoren van grote plafonds merkt hij verschil. “Je voelt echt verlichting. Na zo’n werkdag kom ik minder vermoeid thuis.” Zijn advies aan andere vakmensen en werkgevers is duidelijk: wacht niet tot lichamelijke klachten ontstaan.
Wie zit er achter ons werk? Met wie krijg je te maken bij PIT? Welke dromen en ambities hebben zij? Deze keer stellen Barbara Vollebregt van PIT serviceteam aan je voor